Wybierz język: [ENGLISH] [SLOVENSKÝ] [Początek] [Mapa strony]  

Szałasy pasterskie - polana "Podokólne"

Szlak Architektury Drewnianej

  Pasterstwo było jednym z głównych zajęć mieszkańców Jurgowa. Jurgowianie posiadali w dawnych czasach wiele polan w Tatrach na których wypasali swoje bydło i owce. Na polanach tych mieli wybudowane swoje szałasy. Mówiąc dzisiejszym językiem zabudowania mieszkalno-gospodarcze. Po stracie polan tatrzańskich szałasy z tych polan zostały przeniesione w jedno miejsce i tak powstało skupisko szałasów nazywane przez niektórych wsią letnią. Nazwa wzięła się z tego iż szałasy były używane od wiosny do jesieni, kiedy było wypasane bydło. Na zimę bydło było spędzane do wsi.


Szałasy na polanie "Podokólne" wiosną

Miejsce to jest dość licznie
odwiedzane przez turystów

  Aktualnie szałasy nie są już praktycznie wykorzystywane. W niektórych mieszkańcy Jurgowa składują jeszcze siano ale jest to raczej sporadyczne. Najwytrwalsi korzystali z nich jeszcze początkiem lat 90-tych.

Szałasy na polanie "Podokólne" zima.
 
Szałasy na polanie "Podokólne" zimą.
Szałasy na polanie "Podokólne" zima.

Szałasy wiosną  Życie w szałasach odżywało na wiosnę kiedy to jurgowianie przepędzali swoje bydło ze wsi do szałasów oddalonych około dwóch kilometrów od wsi. Mieli oni wyznaczone dyżury, kto kiedy będzie wypasał bydło. Odbywało się to cyklicznie, każdy kto miał swoje bydło "Podokólnem" musiał iść je paść albo znaleźć sobie pasterza, który zrobił to za niego. W najlepszych czasach krów do pasienia było nawet kilkaset. Jednak systematycznie ich liczba malała wraz z tym jak mieszkańcy rezygnowali z ich hodowli i niedogodności związanych z mieszkaniem w szałasie.
Niszczejący szałas pasterski 
  Aktualnie tylko nieliczne szałasy są w stanie nadającym się do użytkowania zgodnego z ich pierwotnym przeznaczeniem. Praktycznie wszystkie potrzebują mniejszego lub większego remontu bo inaczej ulegną całkowitemu zniszczeniu, jak ten na zdjęciu obok.Szałasy są jednak prywatną własnością a ich właścicieli najczęściej nie stać na remont albo nie widzą takiej potrzeby.

   Tadeusz Zabrzewski sfotografował wszystkie szopki na polanie "Podokólne". Na jego stronie internetowej możesz obejrzeć ich zdjęcia oraz niektóre detale ich budowy.

  Informacja o jurgowskich szałasach znajduje się także na stronach: Małopolskiego Instytutu Kultury, gdzie są one opisane w ramach projektu "Skarabeusz". Znajdują się tam przydatne informacje biograficzne odsyłające do literatury opisującej jurgowskie szałasy i inne zabytki.

Zdjęcia wszystkich szałasów na polanie "Pod Okólne" zostały wykonane przez kilka osób. Można je obejrzeć na stronie Jurgów - nieodkryta perełka polskiego Spisza, w dziale "zabytkowe szałasy pasterskie" lub w Galerii zdjęć budownictwa drewnianego, Spisz - Podokólne - rejon Jurgowa - szałasy i szopy

(LS)

[Linki] [Historia strony] [Kontakty] [Statystyka strony] [O stronie]

Jurgow.pl 1999-2017