Wybierz język: [ENGLISH] [SLOVENSKÝ] [Początek] [Mapa strony]  

Tartak w Jurgowie

Przykopa koło tartaku w Jurgowie  W Jurgowie jako jeden z nielicznych działa jeszcze ciągle tartak napędzany kołem wodnym. Nie wiadomo dokładnie ile ma lat ale juz dosyć sporo. Przetrwał już kilka pożarów po których był odbudowywany i remontowany. Woda do tartaku jest doprowadzona specjalnie do tego celu wykopaną rzeczką nazywaną "Przykopa" (zdjęcie z prawej), która jest odnogą rzeki Białki. Dawniej woda płynąca "Przykopą" napędzała także inne rzeczy takie jak młyny, folusz do robienia sukna czy elektrownię. Do dziś działa jedynie tartak, chyba tylko dla tego, że ludzie w Jurgowie ciągle jeszcze w dużej mierze zajmują się obróbką drewna. Inne budowle które korzystały z napędu wodnego już nie istnieją. Po niektórych zostały już tylko fundamenty, inne zostały zaadoptowane do innych celów. W najlepszych latach rzeczka napędzała tartak, dwa młyny, folusz oraz elektrownię wodną. Ta ostatnia spłonęła pod koniec lat osiemdziesiątych i od tamtej pory jej resztki niszczeją. Ostatnio jednak coraz mniej ludzi korzysta z tartaku bo jest zbyt wolny a ludzie żyjący w XXI wieku muszą gnać do przodu i na nic nie mają czasu.

Widok  tartaku od strony drogi
 Widok tartaku od strony drogi .
Widok tartaku od strony lasu
Widok tartaku od strony lasu, na zdjęciu widoczny również wodospad.
Wnętrze tartaku w Jurgowie
 Wnętrze tartaku w Jurgowie.
Wnętrze tartaku w Jurgowie
 Wnętrze tartaku w Jurgowie.
Stare zdjęcie tartaku w Jurgowie
 Stare zdjęcie tartaku w Jurgowie. (około 1950 r.)
Stare zdjęcie wodospadu przy tartaku w Jurgowie
Stare zdjęcie wodospadu przy tartaku w Jurgowie.
W tyle widać także dach nieistniejącego już młyna.

  W ostatnim czasie było nieduże zainteresowanie ażeby w tym miejscu odbudować elektrownię ale jak na razie nic poza pomysłem się nie dzieje. Prawdopodobnie elektrownia już nigdy nie zostanie odbudowana.
  Dawny folusz został teraz przerobiony na stolarnię i raczej nie będzie już foluszem. Stary młyn, który znajdował się zaraz obok niego juz raczej też nie będzie pełnił swojej pierwotnej funkcji.

"Burtnica" doprowadzająca wodę
"Burtnica" doprowadzająca wodę
na koło podczas ostatniego remontu.
Zamarznięta woda uniemożliwia pracę tartaku
Zamarznięta woda uniemożliwia
pracę tartaku
Napędowe koło wodne w stanie spoczynku
Napędowe koło wodne w stanie spoczynku . . . 
Napędowe koło wodne podczas pracy
. . . i podczas pracy.

  Tartak jest własnością Leśnej Wspólnoty Urbarialnej w Jurgowie. Przez ostatnie lata jest jednak coraz mniej wykorzystywany i jeśli nic się nie zmieni podzieli on los innych urządzeń na rzece. Wykorzystywanie tartaku jest uwarunkowane stanem wody w rzece. Niestety przez kilka ostatnich lat jest on dosyć niski nawet latem. Zimą kiedy najwięcej jest drewna do cięcia tartak nie działa, ponieważ rzeka jest skuta lodem i jej poziom nie pozwala na uruchomienie tartaku. Ratunkiem dla tartaku było by wyposażenie go w alternatywny napęd np. elektryczny, wiąże się to jednak ze znacznymi kosztami a wiadomo że o jakiekolwiek pieniądze jest w dzisiejszych czasach bardzo trudno.
  Jaki los spotka Jurgowski tartak przekonamy się pewnie już nie długo, mam nadzieję że będzie działał nadal.

Krótkie filmiki działania tartaku:

Trak tnący drzewo na deski
Przecięte deski
Woda napędzająca koło wodne

Galeria zdjęć tartaku

Galeria zdjęć tartaku w Jurgowie, autor J. Wojtas

Opracował: LS
 

[Linki] [Historia strony] [Kontakty] [Statystyka strony] [O stronie]

Jurgow.pl 1999-2017